ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆ: 34.76 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಆತಂಕ; ಕಾರಣವೇನು?
ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆ ಇದೀಗ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ನಡೆಸಲಾದ ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34.76 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಕುಟುಂಬಗಳ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬಗಳ ಅರ್ಹತೆಯ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿಗಳು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ಏಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ?
ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಅನರ್ಹರಿಗೆ ಸಿಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
2026ರ ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಮನೆ-ಮನೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರವರೆಗೆ ಗಡುವು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಶೀಲನೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಡುವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. (The Indian Express)
34.76 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಏಕೆ ಬಾಕಿ?
ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳು ಬೀಗ ಹಾಕಿರುವುದು, ಕೆಲವು ಮನೆಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗದಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಒಟ್ಟು ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 29.28 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬೆಸ್ಕಾಂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸುಮಾರು 5.48 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಪರಿಶೀಲನೆ ವೇಳೆ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. (Kannada News Today)
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೇಟೆಡ್ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮನೆಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಹಕಾರ ಸಿಗದಿರುವುದು ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. (The Indian Express)
ಮನೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ್ದರೆ ಏನು?
ಮನೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಫಲಾನುಭವಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಅನರ್ಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಸ್ಕಾಂ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಂತೆ, ಮೀಟರ್ ರೀಡರ್‌ಗಳು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರತಿ ಭೇಟಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನೋಂದಾಯಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ನಂತರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. (The Indian Express)
ದಾಖಲೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೇ?
ಇದೇ ಈಗ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆತಂಕವಾಗಿದೆ. ಪರಿಶೀಲನೆ ವೇಳೆ ಅಗತ್ಯ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಆದರೆ 34.76 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಈಗಾಗಲೇ ರದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ಅನರ್ಹರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. (Kannada News Today)
ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳು ಮುಖ್ಯ?
ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ವೇಳೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಂದ ಆಧಾರ್, ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಳಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು. (TV9 Kannada)
ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾದ ನಂತರ, ಜಾತಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಬೆಸ್ಕಾಂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. (TV9 Kannada)
ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬಹುದು?
ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ 34.76 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈಗಲೇ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರ ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಅರ್ಹತೆ ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ವಿವರಣೆ.
ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನ್ಯಾಯವಾಗದಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇದೀಗ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.